مقاله

راه­های تحقق شعار سال 2019 سازمان بهداشت جهانی WHO از نگاه شفا بر اساس طب وقایه بومی کردستان (KTM)

راهکار سال 2019

پوشش همگانی بهداشت

 

مقدمه

بشر خردمند، منتظر نمی­ ماند تا بیماری یا حادثه رخ دهد، آن­گاه به فکر چاره افتد. بهداشت ـ به مراتب ـ پیش و بیش از درمان، اهمیت دارد. و این امر، واجب هر انسان است؛ که بسته به درجات مسؤولیت و آگاهی و امکاناتش، بیشتر می­گردد. و طبعا، نقش حاکمیت ­ها در بستر سازی و جهت­ گیری های اصولی و توجیهات عمومی به اندازه ­ی مجموعه ­ی افراد تحت حاکمیت است و مسؤولیتش ـ نیز ـ به همان نسبت جمله­ ی زیبای «النّاس علی دین ملوکهم» (مردم، تحت تأثیر کیش و منش حاکمیت خویش­اند) ، گویای این مطلب است.

بنابراین رسانه ­های ملی نباید اجازه دهند: خلاف مصالح اجتماعی و عمومی را ـ به علت جبران بودجه در تبلیغ کالاها و روش ­های ضد سلامت مردم مانند نوشابه های گازدار و پفک و … ـ تبلیغ نمایند.

در راهکار 2018، با شعار «سلامت برای همه» توضیحات وسیعی در پاسخ به این شعار WHO عرضه نمودیم که نظر به تأکید مجدد این سازمان، بخش مهمی از راهکار نهم شفا را ـ چنان­­چه ملاحظه می فرمایید ـ به ارائه­ ی دوباره آن اختصاص دادیم.

مثلث سلامت

طب و سلامت، سه بخش اصلی دارد : 1ـ تشخیص 2ـ بهداشت 3ـ درمان

غفلت از هر کدام از این سه بخش، ممکن است لطمه های جبران ناپذیری وارد سازد. از این رو بر تمامی دست اندرکاران است که حفظ و توسعه سلامت را با هزینه های هرچه کم­تر ـ و همگام با سایرین ـ مدنظر داشته باشند.

احترام و توجه به سایر روش ­های تشخیصی، درمانی و بهداشتی غیرحاکم و کم­ شناخته یا نا­شناخته، می ­تواند از بسیاری هزینه ­های گزاف، جلوگیری نماید و کار تشخیص، یا درمان و حفظ و بازیابی سلامت را برای هم­نوعان، فراهم ­تر سازد.

1ـ تشخیص

اگر مبنای تشخیص فقط روش­ های پرهزینه حاکم در بیشتر کشورها باشد، چنان که می­بینیم: درصد کمی از مردم امکان استفاده­ ی مطلوب دارند. و مردم به ناچار و به صورت غیر رسمی به روش ­های دیگر روی می ­آورند که بهتر آن است به صورت رسمی باشد و سیستم ­های پزشکی حاکم، با تلفیق یا دست کم با اغماض برخورد نمایند:

  • تشخیص­ های مزاجی
  • تشخیص تیپ­ های شخصیتی در پزشکی کل­نگر هومیوپاتی
  • گروه­ های خونی و تغذیه و رفتار متناسب با گروه
  • آسان و ارزان کردن روش­ های پاراکلینیک مانند سونوگرافی و تست های خون و ادرار و…
  • پدیده­ جدید و بسیار مهم عنبیه ­شناسی و بسط آموزش تشخیص­ های بالینی نبض، رنگ و احوال زبان و سایر موارد در پوست و ظواهر بدن و… .
  • عمق دادن به تشخیص­ های مبتنی بر مشاهده ­ی احوال روانی و رفتار شخص در کاربردی کردن کلینیک­ های روان­شناسی و… .
2ـ بهداشت
  • تعمیم جهانی واکسیناسیون به عنوان بهداشتی پیشرفته
  • ژن­ درمانی و اصلاح ژن، فراپیشرفته اما هنوز نارس و غیر­قابل دسترس همگانی
  • امکانات بهداشتی: آب سالم، هوای سالم، محیط آرام، سیستم فاضلاب بهداشتی، لباس سالم، شوینده ­های کم ضررتر و…
  • اهتمام به طب وقایه، که در راهکار هشتم شفا مبسوط بیان شده است.
  • بهره ­گیری از فرهنگ سلامت بومی ملت­ ها مانند طب بومی کردستان و مهارت­ های بومی ­شده­ ی فرهنگی هر ملت، که می­بینیم چه اثرات جالبی در حفظ و ارتقای سلامت و تندرستی دارد.
3ـ درمان

در جهت پوشش همگانی تندرستی، لازم است به انواع مکتب­ ها و شیوه ­های درمانی توجه نماییم:

  • درمان ­های طبیعی با غذا و انواع رژیم­ ها و روش­ ها
  • درمان­ های طبیعی با آب (و انواع روش ­های آب­درمانی) و یا مورد ارزشمندی مانند نوشابه­ ی اسرارآمیز کامبوجا و…
  • درمان­ های طبیعی با تحرک­ های سالم و موثر و با تنفس عمیق و شیوه­ های تنفس درمانی
  • درمان­ های طبیعی با گیاهان مفرد و از گیاهان غیر سمی(یا با کمترین سمیت)
  • درمان­ های طبیعی با ترکیبات طبیعی، در صورت کارگر نبودن مفردات (حسب توصیه­ ی اکید رازی و…)
  • درمان­ های روحی: مانند خنده­ درمانی، تمرکز، رلکسیشن و ایجاد خلأهای ذهنی لحظه­ ای و…
  • و به طور کلی: اصلاح سبک زندگی مانند: زمان­ های خورد و خواب بر اساس طلوع و غروب، نحوه­ ی خوردن و خوابیدن، حرکات و … . که در توصیه ­های عمومی شفا ـ همواره ـ مورد تاکید است.

بازنگری جهت­ گیری­ های مدیریتی بهداشت

نکته کلیدی، بررسی کلی بخش­ های اصلی سلامت یعنی تشخیص، درمان و بهداشت است که اهتمام جامع به دو بخش قسیم بهداشت، می­ تواند به توسعه ­ی آن، کمک شایان نماید؛ تا به جای منفعت­ جویی­ های کور و کر، مهم اول برای جوامع پزشکی تامین سلامت هم­نوعان باشد؛ که دیگر، به فکر پرهزینه ­ترین ­ها برای مردم نباشیم.

جان کلام: همه بتوانند از امکانات برابر بهداشتی و درمانی برخوردار گردند. می­دانیم حسرت دست یافتن به فلان دارو یا روش درمانی، بهداشت روانی را تا چه حدی تحت تأثیر، قرار می­دهد.

به جرأت می­توان گفت: کل بشریت، قرن­ ها است که یتیم و سرگردان به سر می­ برد و از سرچشمه­ ی هدایت و تربیت الهی، چنان دور گشته است که این همه، قدرت­ ها از انسانیت دور گشته­ اند. و تلاش نهادهایی مانند WHO یادآور همان «دبیب­ ها» در پاکسازی اندکی از سیلاب مسموم همین قدرتمندان­ اند. و افسوس که در دنیای فریفتن چشم و گوش­ ها، همه­ ی جنایت­ ها و ستم­ ها به نام «دین»، «قانون» و «حقوق­ بشر» رخ می­دهد! و هیاهوی رسانه ­ها مجال تفکر سالم را از انسان­ ها گرفته ­اند! و با بولد کردن خشونت­ ها، در اخبار، قلب­ ها را ـ نیز ـ از شفافیت و سلامت لازم انداخته­ اند!

بنابراین، باید جهت­ گیری­ های اساسی خود را همه جانبه اصلاح نماییم تا اقدامات بهداشتی ­مان اندک تأثیرات مثبتی برای خود و عزیزان هم­نوع­ مان داشته باشد (تأثیرات بالفعل، در این احوال جهانی، هنوز جای شکر دارد!)

گران بودن برخی امکانات بهداشتی

از عمده علل عدم پوشش همگانی سلامت، گران بودن برخی روش ­ها و امکانات بهداشتی است. اما خوشبختانه در KTM اساساً جهت­ گیری­ های دانش سلامت، بر بهداشت به معنی عام است و فراگیر.

در این طب بومی، سادگی و یکسان­ نگری، چنان حاکم است که: اگر برای همه­ ی مردم، دستیابی به فلان امکانات بهداشتی مقدور نباشد، آن را بر خود زشت و ناپسند می­بینند.

مثلی رایج، در این مورد، کافی هر مبحث است که : «مه ­رگ ته ­ک هاومالا خوه­ شه» (مرگ هم، زمانی خوشایند است که همه مثل هم) .با هم مردن، شدت مرگ را آسان می ­سازد.

هشدارهای بهداشتی در این فرهنگ، فراوان است. که به یاری حق، در همایش طب بومی منطقه­ ی رویشی زاگرس در 2020 مشروح بیان می­ گردد. اکنون نظر به مصیبت سیلاب و فوت هم­نوعان و… نقل یک مورد کافی است:

«ئاو سوور بؤی خوثنی لث تثت» ( از سیلاب، بوی خون می­آید و باید از آن حذر کرد). همین هشدار را اگر هم­نوعان ما در شهر شیراز و… جدی می­ گرفتند، از شدت بلا و مصیبت کاسته می­ شد.

از نکات دینی عجین با فرهنگ سلامت «إماطة الأذی» است: هر سنگ و خاشاکی در معابر. که ممکن است حوادث و گرفتاری به بار آورد. به عنوان عبادت، از سر راه، بردارید؛ و… .

نقش طب وقایه و KTM

طب وقایه­ ی دینی و طب بومی کردستان در امور بهداشتی چنان با هم عجین گشته­ اند که جدا کردن آن­ها از همدیگر ـ گاهی ـ با مشکل روبه­ رو می­ گردد.

1. در تعمیم بهداشت، آن زمان که لوله­ کشی آب، تا قرن­ ها در هیچ جای دنیا، مطرح نبود. در هر محله­ ی شهر و روستا در کنار یک چشمه­ ی محل تجمع عمومی (مسجد) ، کلاس درس و سیستم ساده­ ی بهداشتی برای شستشوها و… . می ­ساختند (بهداشتی همگانی و یکسان).

اکنون با توسعه­ های شهری، سیستم آب و فاضلاب، اگر اصلی مدیریت نگردد، سلامت را به خطر می­ اندازد که مسؤلیت 90 درصدی آن بر عهده وزارتخانه­ های مرتبط است.

2.نقش واکسیناسیون در تعمیم بهداشت بر کسی پوشیده نیست. این­جا دو نکته از طب وقایه و KTM، تقدیم می­گردد؛

أ ـ اصل «قرنطینه» و ممنوع بودن سفر به دیاری با شیوع بیماری، چه نقشی پیشگیرانه در سلامت بشر دارد. مضافاً: شخص گرفتار بیماری واگیردار مانند سرماخوردگی هم، حرام است که با دیگران مصافحه نماید.

ب ـ پیش از کشف واکسیناسیون رایج، در کردستان، بزاق گوسفند یا گاو مبتلا را آغشته به پارچه­ ی پشمی روی حرارت آرام می­ گذاشتند سپس در دهان سایر گوسفندان و گاو­ها؛ و به این وسیله از سرایت بیماری جلوگیری می­ نمودند. و اکنون ـ هرچند نیاز به این روش، کمتر احساس می­ شود اما برای مسؤلان بهداشتی، جای تأمل و بررسی دارد.

نکته­ای در بهداشت معابر: در کردستان، پیران مقیّد به آداب دینی را بسیار دیده ­ایم که اگر کسی بی ­رعایت، خلط سینه را روی زمین ریخته است، این انسان­های شریف، چندان کفش پای­شان را روی آن می کشیدند تا در سطح معبر محو می­ شد. و این کار را به عنوان عبادت انجام می­ دادند.

 

برای مطالعه ی بیشتر فایل را دانلود کنید (کلیک کنید)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.